Witaj!

Witaj na blogu, który w całości poświęcony jest biznesowi. Znajdziesz tutaj wiele ciekawych artykułów m.in. jak znaleźć odpowiednie dla twojego przedsiębiorstwa biuro rachunkowe, czy czym są weksle w biznesie.
Zapraszamy do czytania naszego bloga!

Witaj!

Witaj na blogu, który w całości poświęcony jest biznesowi. Znajdziesz tutaj wiele ciekawych artykułów m.in. jak znaleźć odpowiednie dla twojego przedsiębiorstwa biuro rachunkowe, czy czym są weksle w biznesie.
Zapraszamy do czytania naszego bloga!

Witaj!

Witaj na blogu, który w całości poświęcony jest biznesowi. Znajdziesz tutaj wiele ciekawych artykułów m.in. jak znaleźć odpowiednie dla twojego przedsiębiorstwa biuro rachunkowe, czy czym są weksle w biznesie.
Zapraszamy do czytania naszego bloga!

Witaj!

Witaj na blogu, który w całości poświęcony jest biznesowi. Znajdziesz tutaj wiele ciekawych artykułów m.in. jak znaleźć odpowiednie dla twojego przedsiębiorstwa biuro rachunkowe, czy czym są weksle w biznesie.
Zapraszamy do czytania naszego bloga!

Witaj!

Witaj na blogu, który w całości poświęcony jest biznesowi. Znajdziesz tutaj wiele ciekawych artykułów m.in. jak znaleźć odpowiednie dla twojego przedsiębiorstwa biuro rachunkowe, czy czym są weksle w biznesie.
Zapraszamy do czytania naszego bloga!

 

INNY TYP

Inny typ rozwiązań polegał na dopatrywaniu się czynników postępu poza indywidualną działalnością, w fizycznych i społecznych wa­runkach życia. Turgot na przykład, choć kryty­kował determinizm geograficzny Monteskiusza za zbyt jednostronne akcentowanie roli klimatu, zalecał badania warunków i przebiegu rozwoju poszczególnych społeczeństw, by wyjaśnić ich udział w ogólnym postępie, nierównomierności rozwoju i różnice w poziomie cywilizacyjnym między ludami. W oświeceniu nie wypracowano, jak widać, koncepcji sił czy też grup społecznych charak­teryzujących się wspólnymi cechami i funk­cjami jako czynników napędowych rozwoju. Koncepcje te pojawiły się dopiero w nurtach opozycyjnych wobec oświecenia. Ograniczenie to było z pewnością następstwem upatrywania w rozwoju poznania podstawowego warunku i kryterium wszelkiego postępu.

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

WZOROWANIE NA ROZWOJU

Wzorowanie się na rozwoju intelektualnym oddziaływało także na rozumienie mechanizmu postępu, czym najszerzej zajął się Condorcet w swej ostatniej pracy Szkic obrazu postępu ducha ludzkiego przez dzieje z 1794 roku. Wskazał tam na wzajemne oddziaływanie nau­ki i nauczania, polegające na przekazywaniu osiągnięć poznawczych uczonych następnym ge­neracjom przez nauczanie. Dzięki temu wiedza każdego następnego pokolenia znajdowała się na wyższym poziomie w porównaniu z jego popr2;ednikami, co umożliwiało dalsze odkry­cia. W rezultacie współczesny Condorcetowi uczeń zna matematykę lepiej od Newtona, co nie pomniejsza zdolności i zasług wielkiego uczonego, lecz dowodzi postępów poczynionych w wiedzy od czasów Newtona.

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

GROMADZENIE ODKRYĆ

Na postęp skła­dało się zatem nie tylko samo gromadzenie od­kryć naukowych, ale również ich upowszech­nianie, dzięki czemu uzyskana wiedza stawała się własnością całej ludzkości. Kumulacja wiedzy i kumulacja ilości światłych jednostek to dwa uzupełniające się aspekty postępu. Podkreślanie kumulatywnego charakteru po­stępu nasuwało samym jego zwolennikom dwo­jakie wątpliwości: w związku z możliwością regresu oraz zjawiskami hamującymi postęp. Oba pytania pojawiały się przy dyskutowaniu roli, jaką instytucje feudalne i kościelne wraz z ich ideologią odegrały w rozwoju ludzkości. Jak na gruncie teorii kumulatywnego postępu ocenić historyczną rolę (tych zwalczanych zja­wisk? Dyskusje w tej sprawie toczyły się w całej oświeceniowej historiozofii prowadząc do polaryzacji stanowisk.

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

DOPUSZCZANA MOŻLIWOŚĆ

Voltaire dopuszczał możliwość regresu jako czasów, kiedy panowali przeciwnicy poznania, szerzyły się ciemnota i zabobon, a wcześniejsze osiągnięcia naukowe zaprzepaszczono. Regresem był dla niego okres średniowiecza. Kwestiono­wał de facto kumulatywność postępu jako ten­dencji rozwoju całej ludzkości. Jego historiozofia miała wymowę znacznie mniej optymis­tyczną niż filozofie dziejów głoszące bezwzględ­ny postęp.Obrońcy kumulatywnego postępu jako za­sady objaśniającej sens dziejów usiłowali przed­stawić rozwój ludzkości bez uciekania się do koncepcji regresu. Turgot twierdził, że również w wiekach średnich mimo dominujących prze­sądów dokonywała się powolna, niedostrzegal­na kumulacja doświadczeń i obserwacji, co właśnie umożliwiło późniejszą ekspansję odkryć i wynalazków. Kumulację uważał za ciągłą i bezwzględną, zaś regres za względny i przej­ściowy.

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

WYJAŚNIENIE PRZESZKÓD

Należało jednakże wyjaśnić, jakie .przeszkody może napotkać dzieło doskonalenia ludzkości. Poglądy na ten temat usystematyzował Condorcet, według którego hamulce postępu nie pochodziły nigdy z samego poznania ani jakich­kolwiek sprzeczności w samym rozwoju inte­lektualnym. Hamulce te pojawiły się, kiedy sprawujący władzę usiłowali umocnić swe pa­nowanie rozmyślnie szerząc przesądy i błędne poglądy niezgodne z prawem natury. Niepełna znajomość praw natury sprzyjała oczywiścife despotyzmowi — głównemu winowajcy wszel­kich przeszkód na drodze postępu. Był więc po­stęp nieodłączny od walki poznania z przesą­dami, walki wiedzy z despotyzmem i kleryka­lizmem.

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

DESPOTYZM I PRZESĄD

Despotyzm i przesąd nie mogły jed­nak zniszczyć stopniowej kumulacji wiedzy ani jej zapobiec, nie mogły doprowadzić do regresu; mogły najwyżej opóźnić upowszech­nianie wiedzy. Jej pomnażanie dokonywało się mimo wszystko bez przerwy dzięki ogólnym właściwościom człowieka, jego zdolnościom po­znawczym, jego wrażliwości i rozumowaniu. Postęp ludzkości nie odbywał się w drodze przemian ustrojowych, przeobrażeń struktury społecznej czy politycznej, chociaż w wyniku postępu ludzie uświadamiali sobie doskonałe zasady ustrojowe i wprowadzali je w życie.

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

WALKA WIEDZY Z PRZESĄDEM

Walka wiedzy z przesądem nie wyznaczała dynamiki społecznych stosunków, była zawsze walką z despotyzmem i teokracją o liberalny porządek społeczny oparty na równości wszyst­kich wobec prawa oraz swobodzie dysponowa­nia własną osobą i swym majątkiem. Jej roz­strzygnięcie było dla Condorceta przesądzone zdolnością człowieka do poznania prawa natury i przyswojenia sobie zdobytej wiedzy.Jak widać, oświeceniowi teoretycy postępu nie doceniali roli konfliktów społecznych i prze­mian strukturalnych w przebiegu dziejów, chociaż pozostawili liczne opisy despotyzmu, niesprawiedliwości społecznej i sposobów wałki z nimi. Ilustracją tego może być choćby poemat historiozoficzny Stanisława Staszica Ród ludzki, opisujący walkę ludu z różnymi formami des­potyzmu. W zjawiskach tych nie szukali sensu historycznego rozwoju.

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

FASCYNACJA ROZWOJEM POZNANIA

Fascynacja rozwojem poznania zawężała horyzont problemowy teorii kumulatywnego postępu, ale też pozwalała jej ukazać istotne właściwości rozwoju wiedzy, jak wzajemne oddziaływanie nauki i nauczania, niezależność myślenia naukowego od religii, związek rozwoju nauki z zasadami liberalnymi, jak tolerancja światopoglądowa, swobodne de­cydowanie o swej osobie itp. Umożliwiała także podkreślenie ciągłości rozwoju historycznego zasadniczej tożsamości ludzkiego umysłu, umożliwiającej wzajemne porozumienie między ludźmi i współpracę ludów dla wzajemnego- doskonalenia.Teoria kumulatywnego postępu była w oświe­ceniowej historiozofii stanowiskiem dominują­cym, ale nie jedynym.

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

KRYTYKA POSTĘPU

Możliwości nowego, ujęcia filozofii dziejów pojawiły się w nie głownie w związku z krytyką zasady postępu. Intencje tej krytyki były z pewnością różno­rodne i u każdego z jej przedstawicieli nieco odmienne i indywidualnie zabarwione. Badanie tych intencji pozostawiamy analizom bardziej szczegółowym, ograniczając się jedynie da wskazania motywów teoretycznych, jakie zro­dziły opozycję wobec teorii postępu. W sprze­ciwie tym zarysowały się problemy nie miesz­czące się w horyzoncie koncepcji kumulatyw­nego postępu, a zarazem perspektywy nowego ujęcia zagadnień historiozoficznych. Czołowe miejsce wśród krytyków postępu zajmował w myśli oświeceniowej .Jean Jacques Rousseau 1712-1778) już od swego publicz­nego wystąpienia w Rozprawie o naukach  Rykach (1750).

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn